Dafydd ap Gwilym logo

Home

Abbreviations
 

Download here

Manuscripts

A                     Aberdâr (LlGC 5474–5)

Ba                    Bangor

Ba (M)             Bangor (Mostyn)

Ba (P)              Bangor (Penrhos)

Bd                    Bodewryd

Bl                     Bodleian

BL                   British Library Additional

BM                  British Museum (rhifau RWM)

Br                    Brogyntyn (y gyfres gyntaf)

C                     Llyfrgell Ganolog Caerdydd (rhifau RWM a rhifau’r llyfrgell)

CM                  Cwrtmawr

G                     Gwyneddon

Gw                   Gwysanau (LlGC 17113–14, 17121)

H                     Hafod (Llyfrgell Ganolog Caerdydd)

IAW                Iolo Aneurin Williams (LlGC 21289–91)

J                       Coleg yr Iesu

JGE                  J. Gwenogvryn Evans (LlGC 19901–5)

Ll                     Llanstephan

LlGC                Llyfrgell Genedlaethol Cymru

LlH                  Llawysgrif Hendregadredd (LlGC 6680)

M                     Mostyn (rhifau RWM = LlGC 3021–66)

MT                  llawysgrif Merthyr Tudful (LlGC 970)

Pa                    Panton (LlGC 1979, 2014, 2021)

Pen                  Peniarth           

T                      llawysgrif Tanybwlch (LlGC Mân Adnau 1206)

Th                    llawysgrif Thelwall (C 5.167)

Wy                   Wynnstay

 

 

Llyfryddol

 

APDG              Bromwich, Aspects of the Poetry of Dafydd ap Gwilym

Arch Camb      Archaeologia Cambrensis

BaTh                Morfydd Owen a Brynley Roberts (gol.), Beirdd a Thywysogion (Caerdydd, 1996)

B                      Bwletin y Bwrdd Gwybodau Celtaidd

BB                   J. J. Parry (gol.), Brut y Brenhinedd (Cambridge, Mass., 1937)

BBBGDd         Johnston (gol.), Blodeugerdd Barddas o’r Bedwaredd Ganrif ar Ddeg

BC                   Y Bywgraffiadur Cymreig hyd 1940 (Llundain, 1953)

BDG                Jones ac Owen (gol.), Barddoniaeth Dafydd ab Gwilym

BHLlG Lewis, Braslun o Hanes Llenyddiaeth Gymraeg

BT       J. Gwenogvryn Evans (gol.), Facsimile & Text of The Book of Taliesin (Llanbedrog, 1910)

BU                   Bowen (gol.), Barddoniaeth yr Uchelwyr

BWP iii            Stanley Cramp et al. (gol.), Handbook of the birds of Europe, the Middle East and North Africa: the birds of the Western Palearctic, vol. 3: waders to gulls (Oxford, 1983)

CA                   I. Williams (gol.), Canu Aneirin (Caerdydd, 1938)

CAMBM         Catalogue of Additions to the Manuscripts in the British Museum in the years 1841–1845 (London, 1850)

CBT                 Cyfres Beirdd y Tywysogion

CD                   Morris-Jones, Cerdd Dafod

CLlGC             Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru

CLlH                I. Williams (gol.), Canu Llywarch Hen (Caerdydd, 1935)

CMCS             Cambridge Medieval Celtic Studies (hyd at rifyn 25 (1993) / Cambrian Medieval Celtic Studies (o rifyn 26 (1993)

CMOC                        Johnston (gol.), Canu Maswedd yr Oesoedd Canol

CRhC              T. H. Parry-Williams (gol.), Canu Rhydd Cynnar (Caerdydd, 1932)

CSTB              Donovan (gol.), Cywyddau Serch y Tri Bedo

CO                  Rachel Bromwich a D. Simon Evans (gol.), Culhwch ac Olwen (Caerdydd, 1988)

CO2                 Rachel Bromwich and D. Simon Evans (gol.), Culhwch ac Olwen (Cardiff, 1992)

Cyd2                Meic Stephens (gol.), Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru (Caerdydd, 1997)

ChO                 Ifor Williams (gol.), Chwedlau Odo (ail arg., Caerdydd, 1957)

D                     John Davies, Dictionarium Duplex (Londinium, 1632)

DOC                Nesta Lloyd a Morfydd E. Owen (gol.), Drych yr Oesoedd Canol (Caerdydd, 1986)

DGA                Fulton (gol.), Selections from the Dafydd ap Gwilym Apocrypha

DGChSOC      Rowlands (gol.), Dafydd ap Gwilym a Chanu Serch yr Oesoedd Canol

DGEC              Fulton, Dafydd ap Gwilym and the European Context

DGG                Williams a Roberts (gol.), Cywyddau Dafydd ap Gwilym a’i Gyfoeswyr

DGHP              Thomas, Dafydd ap Gwilym: His Poems

DGIA               Edwards, Dafydd ap Gwilym: Influences and Analogues

DGTP              Loomis, Dafydd ap Gwilym: The Poems

EANC             R. J. Thomas, Enwau Afonydd a Nentydd Cymru (Caerdydd, 1938)

EC                   Etudes Celtiques

EWGP             Kenneth Jackson (gol.), Early Welsh Gnomic Poems (Cardiff, 1935)

EWGT             P. C. Bartrum (gol.), Early Welsh Genealogical Tracts (Cardiff, 1966)

FfBO               Stephen J. Williams (gol.), Ffordd y Brawd Odrig (Caerdydd, 1929)

G                     Lloyd-Jones, Geirfa Barddoniaeth Gynnar Gymraeg

GBDd              Daniel (gol.), Gwaith Bleddyn Ddu

GC                   Daniel (gol.), Gwaith Casnodyn

GCBM             Nerys Ann Jones ac Ann Parry Owen (gol.), Gwaith Cynddelw Brydydd Mawr (2 gyfrol, Caerdydd, 1991, 1995)

GDB                N. G. Costigan (Bosco) et al. (gol.), Gwaith Dafydd Benfras ac Eraill o Feirdd Hanner Cyntaf y Drydedd Ganrif ar Ddeg (Caerdydd, 1995)

GDC                Daniel (gol.), Gwaith Dafydd y Coed a Beirdd Eraill o Lyfr Coch Hergest

GDE                Roberts (gol.), Gwaith Dafydd ab Edmwnd

GDEp              Thomas (gol.), Gwaith Dafydd Epynt

GDG                Parry (gol.), Gwaith Dafydd ap Gwilym

GDGor             Rheinallt (gol.), Gwaith Dafydd Gorlech

GDID               Davies (gol.), Gwaith Deio ab Ieuan Du a Gwilym ab Ieuan Hen

GDLl                Richards (gol.), Gwaith Dafydd Llwyd o Fathafarn

GEO                Gruffydd ac Ifans (gol.), Gwaith Einion Offeiriad a Dafydd Ddu o Hiraddug

GGDT              Costigan et al. (gol.), Gwaith Gruffudd ap Dafydd ap Tudur, Gwilym Ddu o Arfon, Trahaearn Brydydd Mawr ac Iorwerth Beli

GGGl               Williams a Williams (gol.), Gwaith Guto’r Glyn

GGLl                Ifans (gol.), Gwaith Gruffudd Llwyd a’r Llygliwiaid Eraill

GGM I             Lewis (gol.), Gwaith Gruffudd ap Maredudd I

GGM II            Lewis (gol.), Gwaith Gruffudd ap Maredudd II

GGM III          Owen (gol.), Gwaith Gruffudd ap Maredudd III

GGME             Howells (gol.), Gwaith Gwerful Mechain ac Eraill

GGrG               Ifans et al. (gol.), Gwaith Gronw Gyriog, Iorwerth ab y Cyriog, Mab Clochyddyn, Gruffudd ap Tudur Goch ac Ithel Ddu

GHCLl            Harris (gol.), Gwaith Huw Cae Llwyd ac Eraill

GHSD              Evans (gol.), Gwaith Hywel Swrdwal a’i Deulu

GIBH               Bryant-Quinn (gol.), Gwaith Ieuan Brydydd Hir

GID                 Williams (gol.), Casgliad o Waith Ieuan Deulwyn

GIG                 Johnston (gol.), Gwaith Iolo Goch

GILlF               Bryant-Quinn (gol.), Gwaith Ieuan ap Llywelyn Fychan, Ieuan Llwyd Brydydd a Lewys Aled

GIRh                Daniel (gol.), Gwaith Ieuan ap Rhydderch

GLD                Lake (gol.), Gwaith Lewys Daron

GLGC              Johnston (gol.), Gwaith Lewys Glyn Cothi

GLM                Rowlands (gol.), Gwaith Lewys Môn

GLMorg           Lake (gol.), Gwaith Lewys Morgannwg

GLl                  Daniel (gol.), Gwaith Llawdden

GLlBH             Owen ac Evans (gol.), Gwaith Llywelyn Brydydd Hoddnant, Dafydd ap Gwilym, Hillyn ac Eraill

GLlF                Kathleen Ann Bramley et al. (gol.), Gwaith Llywelyn Fardd I ac Eraill o Feirdd y Ddeuddegfed Ganrif (Caerdydd, 1994)

GLlGMH         Johnston (gol.), Gwaith Llywelyn Goch ap Meurig Hen

GM                  Brynley F. Roberts (gol.), Gwassanaeth Meir (Caerdydd, 1961)

GMBen            Barry Lewis a Twm Morys (gol.), Gwaith Madog Benfras a Beirdd Eraill o'r Bedwaredd Ganrif ar Ddeg

GMD               Edwards (gol.), Gwaith Madog Dwygraig

GMRh              Roberts (gol.), Gwaith Maredudd ap Rhys a’i Gyfoedion

GOLlM            Rolant (gol.), Gwaith Owain ap Llywelyn ab y Moel

GP                   Williams a Jones (gol.), Gramadegau’r Penceirddiaid

GPB                 Edwards (gol.), Gwaith Prydydd Breuan, Rhys ap Dafydd ab Einion, Hywel Ystorm, a Cherddi Dychan Dienw o Lyfr Coch Hergest

GPC1               Geiriadur Prifysgol Cymru (Caerdydd, 1950–2002)

GPC2                    Geiriadur Prifysgol Cymru (ail arg., Caerdydd, 2003–)

GRhGE            Evans (gol.), Gwaith Rhys Goch Eryri

GSCMB          ‘Guide to the Special Collections of Manuscripts in the Library of the University College of North Wales Bangor’ (cyfrol anghyhoeddedig, Prifysgol Cymru Bangor, 1962)

GSCyf              Daniel (gol.), Gwaith Dafydd Bach ap Madog Wladaidd ‘Sypyn Cyfeiliog’ a Llywelyn ab y Moel

GSDT              Ifans (gol.), Gwaith Syr Dafydd Trefor

GSH                Lake (gol.), Gwaith Siôn ap Hywel

GSPhE             Bryant-Quinn (gol.), Gwaith Syr Phylib Emlyn, Syr Lewys Meudwy a Mastr Harri ap Hywel

GSRh               Jones a Rheinallt (gol.), Gwaith Sefnyn, Rhisierdyn, Gruffudd Fychan ap Gruffudd ab Ednyfed a Llywarch Bentwrch

GST                 Roberts (gol.), Gwaith Siôn Tudur

GTA                Jones (gol.), Gwaith Tudur Aled

GMW              D. Simon Evans, A Grammar of Middle Welsh (Dublin, 1964)

GWL               Jarman a Hughes (gol), A Guide to Welsh Literature 1282 – c. 1550

HGC                Henry Lewis (gol.), Hen Gerddi Crefyddol (Caerdydd, 1931)

HGDG             Llwyd (gol.), 50 o Gywyddau Dafydd ap Gwilym

HGK                D. Simon Evans (gol.), Historia Gruffudd vab Kenan (Caerdydd, 1977)

HMNLW         Handlist of Manuscripts in the National Library of Wales (Aberystwyth, 1943–)

HPE                 Glenys Witchard Goetinck (gol.), Historia Peredur vab Efrawc (Caerdydd, 1976)

IGE                  Lewis, Roberts a Williams (gol.), Cywyddau Iolo Goch ac Eraill

LBS                 S. Baring-Gould and J. Fisher, The Lives of the British Saints (4 vols, London, 1907–13)

LlA                  J. Morris Jones and John Rhŷs (gol.), The Elucidarium . . . from Llyvyr Agkyr Llandewivrevi, A.D. 1346 (Oxford, 1894)

LlB                   S. J. Williams a J. E. Powell (gol.), Cyfreithiau Hywel Dda yn ôl Llyfr Blegywryd (Caerdydd, 1942)

LlC                  Llên Cymru

LlCH                Llyfr Coch Hergest

LlDW               J. Gwenogvryn Evans (gol.), Y Llyvyr Du or Weun, Facsimile of the Chirk Codex of the Welsh Laws (Llanbedrog, 1909)

LlGH                Llyfr Gwyn Hergest

LlI                    Aled Rhys Wiliam (gol.), Llyfr Iorwerth (Cardiff, 1960)

LlWM              Llyfr Wiliam Mathew

M                     The Myvyrian Archaiology of Wales (ail arg., Denbigh, 1870)

MC                  R. Geraint Gruffydd (gol.), Meistri’r Canrifoedd (Caerdydd, 1973)

MCF                Mynegai Cyfrifiadurol i Farddoniaeth, Llyfrgell Genedlaethol Cymru (‘MALDWYN’)

MED                Middle English Dictionary (Ann Arbor, Michigan, 1954–)

MFGLl             Mynegai i Farddoniaeth Gaeth y Llawysgrifau (1978)

MWM             Huws, Medieval Welsh Manuscripts

NCE                New Catholic Encyclopedia (15 vols, Washington, 1967)

NLWCM         J. H. Davies, The National Library of Wales Catalogue of Manuscripts, i (Aberystwyth, 1921)

OBWV            Parry (gol.), The Oxford Book of Welsh Verse

ODCC             F. L. Cross and E. A. Livingstone (gol.), The Oxford Dictionary of the Christian Church (3ydd arg., Oxford, 1997)

OED                The Oxford English Dictionary (ail arg., Oxford, 1989)

OPGO             Bachellery (gol.), L’oeuvre poétique de Gutun Owain

PBA                 Proceedings of the British Academy

PKM               I. Williams (gol.), Pedeir Keinc y Mabinogi (Caerdydd, 1930)

PWDN                        Roberts a Williams (gol.), The Poetical Works of Dafydd Nanmor

PWLMA          Ralph A. Griffiths, The Principality of Wales in the Later Middle Ages (Cardiff, 1972)

R                      Evans (gol.), The Poetry in the Red Book of Hergest

RBB                 J. Rhŷs and J. Gwenogvryn Evans (gol.), The Text of the Bruts from the Red Book of Hergest (Oxford, 1890)

RC                   Révue Celtique

RWM              Evans, Report on Manuscripts in the Welsh Language

SC                   Studia Celtica

SCWMBLO    F. Madan and H. H. E. Craster, Summary Catalogue of Western Manuscripts in the Bodleian Library at Oxford (Oxford, 1924)

SPDG              Bromwich, Selected Poems of Dafydd ap Gwilym

TC                   Morgan, Y Treigladau a’u Cystrawen

THSC              Transactions of the Honourable Society of Cymmrodorion

TLlM               Williams, Traddodiad Llenyddol Morgannwg

TYP                 Bromwich, Trioedd Ynys Prydein

WATU             Melville Richards, Welsh Administrative and Territorial Units (Cardiff, 1969)

WCCR                        Williams, The Welsh Church from Conquest to Reformation

WCD               P. C. Bartrum, A Welsh Classical Dictionary: People in History and Legend up to about A.D. 1000 (Aberystwyth, 1993)

WG                  J. Morris-Jones, A Welsh Grammar (1913)

WG1                Bartrum, Welsh Genealogies AD 300–1400

WG2                Bartrum, Welsh Genealogies AD 1400–1500

WM                 J. Gwenogvryn Evans (gol.), The White Book Mabinogion (Pwllheli, 1907; adarg., Caerdydd, 1973)

WVBD            O. H. Fynes-Clinton, The Welsh Vocabulary of the Bangor District (Oxford, 1913)

YB                   Ysgrifau Beirniadol

YCM               S. J. Williams (gol.), Ystorya de Carolo Magno (ail arg., Caerdydd, 1968)

ZCP                 Zeitschrift für Celtische Philologie

 

Terms and words

adarg.          adargraffiad

amhff.          amherffaith

anh.             anhysbys

arg.             argraffiad

art. cit.       articulo citato

c.                circa

c. (g.)          canrif

cf.               cymharer

Cym.           Cymraeg

C. C.           Cymraeg Canol

d.g.             dan y gair

DG             Dafydd ap Gwilym

dib.             dibynnol

ed.              edited by, edition

e.e.              er enghraifft

f., ff.            ffolio(s)

fl.                floruit

g. (c.)          canrif

gol.              golygydd, golygwyd gan

grff.             gorffennol

gthg.            gwrthgyferbynier

gw.              gweler

Gwydd.       Gwyddeleg

ib.               ibidem

id.               idem

l.c.              loco citato

ll(au).           llinell(au)

Llad.           Lladin

llsgr(au).      llawysgrif(au)

m.               marw

n.                nodyn

op. cit.        opere citato

pres.            presennol

prff.             perffaith

r                  recto

S.                Saesneg

S. C.           Saesneg Canol

s.v.              sub verbo

t.                 tudalen

un.               unigol

v                 verso

vol(s)           volume(s)