Testun Golygedig: 52 - Ymddiddan â'r Cyffylog

Ymddiddan â'r Cyffylog

'Tydy ehediad tewdwrf,
Taer gyffylog, lidiog lwrf,
Manag, edn mynog adain,
4 Mae dy chwŷl; mad wyd a chain.'

    'Ffest a glew y mae'n rhewi,
Ffo ydd wyf, myn fy ffydd i,
Ar hynt o'r lle bûm yr haf,
8 Ar guert rhag eiry gaeaf.
Rhyw gof dig, rhew gaeaf du
A'i luwch ni'm gad i lechu.'

    'Edn, yt hiroedl ni edir,
12 Ederyn hardd duryn hir.
Dyred, na ddywed ddeuair,
Lle mae a garaf, lliw Mair,
Lle gofrwysg gerllaw gofron,
16 Lle claer tes, lle clywir ton,
I ochel awel aeaf,
O ras hir, i aros haf.

    'O thry i'th ogylch, iaith ddrud,
20Treiglwr, chwibanwr traglud,
 bollt benfras a bwa,
A'th weled, ŵr, i'th wâl da,
Na chudd er ei lais, na chae
24 Dy lygad dan dy loywgae.
Eheda, brysia rhag brad
A thwyll ef o'th ddull hoywfad
O-berth-i-berth, drafferth drwch,
28 O-lwyn-i-lwyn anialwch.
Glân dy dro, o glŷn dy droed
I mewn magl ym min meigoed,
Na fydd, dilonydd dy lam,
32 Wrth gryngae, groglath gringam.
Tor yn lew i am d'ewin
Â'th dduryn cryf wyth rawn crin;
Trist big, hen goedwig a gâr,
36 Trwyddau adwyau daear.

    'Disgyn heddiw ger rhiwallt
Is tŷ gwen, ys teg ei gwallt,
A gwybydd, er delw Gybi,
40 Ger rhiw, a yw gywir hi.
Gŵyl ei thro, gwylia a thrig
Yno, ederyn unig.'

    'Bai reitiaf dy rybuddiaw,
44 Tydi, fab teg arab: taw!
Rhywyr, mau ofn y rhewynt,
Y gwylir hi, gwael yw'r hynt;
Eres hyd y bu'n oeri,
48 Aeth arall hoywgall â hi.'

    'Os gwir, edn, mau ehednwyf
Is gil serch, ysgeulus wyf,
Gwir a gant, gwarant gwiwras,
52 Y rhai gynt am y rhyw gas:
"Pren yng nghoed"—mawroed yw'r mau—
"Arall â bwyall biau."'