Ymddiddan â'r Cyffylog

	'Tydi aderyn mawr ei dwrw,

	gyffylog taer, llidiog ei ffordd,

	dywed, aderyn bonheddig ei adain,

4	beth yw dy hynt; rwyt yn dda a chain.'

	'Yn ddygn ac yn galed y mae'n rhewi,

	ffoi yr wyf, myn fy ffydd i,

	ar hynt o'r lle y bûm yn yr haf,

8	i gysgod rhag eira'r gaeaf.

	Rhyw gof dig, ni ad rhew y gaeaf du

	a'i luwch imi lechu.'

	'Aderyn, ni roddir iti hoedl hir,

12	aderyn hardd hir ei big.

	Tyrd (na ddywed ddau air)

	i'r lle y mae'r un a garaf, [a chanddi] liw Mair,

	lle llawen gerllaw llethr,

16	lle mwyn â thywydd braf, lle y clywir ton,

	i osgoi awel aeafol,

	drwy fendith hir, i aros am yr haf.

	'Os daw yn agos iti (iaith feiddgar)

20	deithiwr, chwibanwr tra dyfal,

	â saeth benfras a bwa,

	a'i fod yn dy weld, ŵr, yn dy wâl dda,

	paid â chuddio oherwydd ei lais, paid â chau

24	dy lygad dan dy res ddisglair.

	Hedfana, brysia rhag brad,

	a thwylla ef yn dy ddull bywiog a da

	o berth i berth, trafferth anffodus,

28	o lwyn i lwyn anialwch.

	Glân yw dy symudiad, os glyna dy droed

	mewn magl wrth ymyl coed bychain,

	nac ildia, aflonydd dy symudiad,

32	i gocsut (?), groglath grin a cham.

	Torra yn gryf oddi am dy ewin

	gyda'th big gref wyth edefyn crin o rawn;

	trist big, hen goedwig a gâr,

36	taradr adwyau'r ddaear.

	'Disgyn heddiw ger llethr goediog

	is tŷ'r ferch, teg [yw] ei gwallt,

	a chenfydd, er delw Cybi,

40	ger y llethr, a yw hi'n ffyddlon.

	Gwylaidd ei symudiad, gwylia ac aros

	yno, aderyn unig.'

	'Byddai'n gallaf i'th rybuddio,

44	tydi, fab teg ffraeth: taw!

	Yn rhy hwyr (mae gennyf ofn y rhewynt)

	y gwylir hi, gwael yw'r hynt;

	[mae'n] rhyfedd cyhyd y bu'n oeri,

48	aeth un arall bywiog a chall â hi.'

	'Os gwir, aderyn (mae gennyf nwyf sy'n hedfan

	ar ôl serch), fy mod wedi fy esgeuluso,

	gwir a ganodd (gwarant gras da)

52	y rhai gynt am y fath beth cas â hyn:

	"Coeden yn y coed"—mae gennyf hiraeth mawr—

	"un arall â bwyall piau [hi]."'