Testun Golygedig: 111 - Morfudd fel yr Haul

Fersiwn hwylus i'w argraffu

Morfudd fel yr Haul

Gorllwyn ydd wyf ddyn geirllaes,
Gorlliw eiry mân marian maes.
Gwŷl, Dduw, mae golau o ddyn,
4 Goleuach nog ael ewyn.
Goleudon lafarfron liw,
Goleudaer ddyn, gŵyl ydiw.
Gŵyr obryn serch gerdd o'm pen,
8 Goreubryd haul ger wybren,
Gwawr y bobl, gwiwra bebyll,
Gŵyr hi gwatwaru gŵr hyll,
Gwiw Forfudd, gwae oferfardd
12 Gwan a'i câr, Gwenhwyfar hardd.
Gwe aur, llun y dyn, gwae ef
Gwiw ei ddelw yn gwaeddolef.

   Mawr yw ei thwyll a'i hystryw,
16 Mwy no dim, a'm enaid yw.
Y naill wers yr ymddengys
Fy nyn gan rhwng llan a llys,
A'r llall, ddyn falchgall fylchgaer,
20 Yr ymgudd gloyw Forfudd glaer,
Mal haul ymylau hoywles,
Mamaeth tywysogaeth tes,
Moliannus yw ei syw swydd,
24 Maeleres Mai oleurwydd,
Mawr ddisgwyl Morfudd ddisglair,
Mygrglaer ddrych mireinwych Mair.

   Hyd y llawr, dirfawr derfyn,
28 Haul a ddaw mal hyloyw ddyn
Yn deg o fewn corff un dydd,
Bugeiles wybr bwygilydd.
Pan fo, poen fawr a wyddem,
32 Raid wrth yr haul a draul drem,
Gwedy dêl, prif ryfel praff,
Dros ei phen wybren obraff
Y diainc ymron duaw,
36 Naws poen ddig, y nos pan ddaw.
Dylawn fydd yr wybr dulas,
Delw Eluned, blaned blas.
Pell i neb wybod yna,
40 Pêl yw i Dduw, pa le'dd â.
Ni chaiff llaw yrthiaw wrthi,
Nac ymafael â'i hael hi.
Trannoeth y dyrchaif hefyd,
44 Ennyn o bell nen y byd.

   Nid annhebig, ddig ddogni,
Ymachludd Morfudd â mi:
Gwedy dêl o'r awyr fry,
48 Ar hyd wybr y rhed obry,
Yr ymachludd teg ei gwg
Dan orddrws y dyn oerddrwg.

   Emlynais nwyf am lannerch
52 Y Penrhyn, eisyddyn serch.
Peunydd y gwelir yno
Pefrddyn doeth, a pheunoeth ffo.
Nid nes cael ar lawr neuadd
56 Daro llaw, deryw fy lladd,
Nog fydd, ddyn gwawdrydd gwiwdraul,
I ddwylo rhai ddaly yr haul.
Nid oes rhagorbryd pefrlon
60 Gan yr haul gynne ar hon.
Os tecaf un eleni,
Tecaf, hil naf, yw'n haul ni.

   Paham, eiddungam ddangos,
64 Na ddeaill y naill y nos,
A'r llall yn des ysblennydd,
Olau da, i liwio dydd?
Bei ymddangosai'r ddeubryd
68 O gylch i bedwar bylch byd,
Rhyfeddod llyfr dalensyth
Yn oes bun dyfod nos byth.