Cywydd Ymryson Cyntaf Gruffudd Gryg

	Truan mor glaf yw Dafydd,

	Trwyddew serch trwyddo y sydd.

	Eres i Ddafydd, oeryn,

4	Fab Gwilym Gam, ddinam ddyn,

	Gwas tra hy, cywely cawdd,

	Gwewyr ganwaith a'i gwywawdd.

	Hefyd y mab anhyfaeth

8	Yn llochi cerdd llechau caeth.

	Maith eiddilwaith ei ddolef,

	Ym mam Dduw, y mae, medd ef,

	Artaith druan ar Gymro,

12	Eres yw ei fyw efô.

	Ym mhob ryw fan, gran grynnwyf,

	Mair a glyw, un mawr ei glwyf,

	Yn difa holl gorff Dafydd

16	Gwewyr rif y sŷr y sydd.

	Och ym os gwayw yw awchlif

	Y sydd yn y prydydd prif.

	Nid gwayw terfysg ymysg mil,

20	Nid gwayw iddw, ond gwayw eiddil.

	Nid gwayw yng nghefn, wiwdrefn wedd,

	Nid sylwayw, onid salwedd.

	Nid dygyrch wayw, neud digus,

24	Nid gwayw rym, ond gwewyr rus.

	Mae arfau, meistr gweau gwawd,

	Yn gadarn yn ei geudawd.

	Es deng mlynedd i heddiw

28	Dafydd a ddywawd, wawd wiw,

	Fod ynddo gant, ond antur,

	O arfau, dyrnodau dur,

	O saethau, cof luddiau cawdd,

32	A thrwyddo y cythruddawdd.

	Merfder cadarn oedd arnaw,

	Ym marn gwŷr, drwy wewyr draw.

	Mawr o gelwydd, brydydd brad,

36	A draethodd Dafydd druthiad.

	Pe bai Arthur, mur mawrgorf,

	A wnaeth ffysg ar derfysg dorf,

	Gwir yw, pe bai'r gwewyr oll

40	Cynhyrchol mewn can harcholl,

	Gwyllt ryfel a gynhelis,

	Gwir yw na byddai fyw fis,

	Chwaethach, meinlas yw'r gwas gwiw,

44	Gweinidog serch, gwan ydiw.

	Och ym, pei brathai Gymro

	Â gwayw, o Fôn, – on'd gwae fo? –

	Â'i eurllaw ar ei arllost,

48	Dan ben ei fron don yn dost,

	Or byddai, awr fawr fore,

	Yn fyw: truan yw ei ne;

	Chwaethach crybwyll, nid pwyll pêr,

52	Llewyg am wewyr llawer.

	Ei lyain yw ei leas,

	Ei liw ag arfau a las.

	'Y nghred, y mab arabddoeth,

56	Cyd boed bostus gampus goeth,

	Y gwnâi ŵr call arallwlad

	Cwyn â saeth frwyn a syth frad.

	Ofn yw iddaw, cyn praw prudd,

60	Angau am arfau Morfudd.